श्रीमद्भागवत महापुराण - स्कन्ध आठवा - अध्याय दहावा भाग - १

श्री गणेशाय नमः श्रीशुकदेव म्हणतात - परीक्षिता, जरी दैत्यदानवांनी मोठ्या हुषारीने समुद्रमंथनासाठी प्रयत्न केले होते, तरीसुद्धा भगवंतांशी विन्मुक असल्या-कारणाने त्यांना अमृताची प्राप्ती झाली नाही. हे राजन, भगवंताने समुद्राचे मंथन करून अमृत काढले आणि आपले भक्त असलेल्या देवांना ते पाजले. नंतर सर्वांच्या देखतच ते गरुडावर स्वार होऊन तेथून निघून गेले. आपल्या शत्रूंनाच यश मिळालेले पाहून त्यांचा उत्कर्ष दैत्यांना सहन झाला नाही. त्यांनी ताबडतोब शस्त्रास्त्रांनिशी देवांवर हल्ला चढवला. इकडे सर्व देवांनी एक तर अमृत पिऊन विशेष शक्ती मिळवली होती. शिवाय त्यांनी भगवंतांच्या चरणकमलांचा आश्रय घेतला होता. त्यामुळे तेसुद्धा शस्त्रांनी सज्ज होऊन दैत्यांना प्रतिकार करू लागले. राजा, क्षीरसागराच्या किनाऱ्यावर मोठाच रोमांचकारी आणि भयंकर संग्राम झाला. हाच देवासुरसंग्राम होय. तेथे दोघेही प्रबळ शत्रू अत्यंत क्रोधाविष्ट होऊन एकमेकांना तलवारी, बाण आणि इतर अनेक शस्त्रास्त्रांनी घायाळ करू लागले. त्यावेळी शंख, तुतार्‍या, मृदंग, नगारे आणि डमरू मोठमोठ्याने वाजू लागले. तसेच हत्तींचे चीत्कार, घोड्यांची खिंकाळणी, रथांचे खडखडाट आणि पायदळाच्या ओरडण्याने तेथे मोठाच हलकल्लोळ माजला. रणभूमीवर रथींबरोबर रथी, पायदळाबरोबर पायदळ, घोडेस्वारांबरोबर घोडेस्वार आणि हत्तीस्वारांबरोबर हत्तीस्वार लढू लागले. त्यांपैकी काही वीर उंटांवर, हत्तींवर आणि गाढवांवर बसून लढत होते; तर काहीजण गौरमृग, अस्वल, वाघ आणि सिंहांवर बसून लढत होते. काय सैनिक गिधाडे, कावळे, बगळे, ससाने आणि कोंबडे यांच्यावर बसले होते; तर पुष्कळसे तिमिंगिल मासे, चित्ते, रेडे, गेंडे, गौरेडे, गवे आणि रानडुक्करांवर स्वार झाले होते. काहीजण तर कोल्हा, उंदीर, सरडे, ससे, मनुष्ये, बकऱ्या, काळवीट, हंस आणि डुकरांवर चढून बसले होते. हे राजा, अशाप्रकारे पाण्यात, जमिनीवर आणि आकाशात राहाणाऱ्या तसेच भयंकर दिसणाऱ्या प्राण्यांवर चढून काही दैत्य दोन्ही सैन्यांमध्ये पुढे पुढे घुसले.
।। श्रीकृष्णार्पणामस्तु।।
।।ॐ नमो भगवते वासुदेवाय।।